Kiến trúc lạ mắt của cầu ngói Thượng Nông hơn 300 tuổi ở Nam Định vaticavastu.com

Cầu ngói chợ Thượng, hay còn gọi là cầu ngói Thượng Nông, được xây dựng kể từ thế kỷ 18. Trải qua hơn 300 năm, tới mãng cầuy cây cầu vẫn lưu giữ được vẻ xinh bề thế đầy cổ kính. Tháng 6.2012, cây cầu này được Bộ VH-TT-DL công nhận là điển tích lịch sử vẻ vang văn hóa truyền thống cấp quốc gia.

 

Nhắc tới cây cầu ngói chợ Thượng (tại xã Bình Minh, H.Nam Trực, tỉnh Nam Định) hơn 300 năm tuổi, cần chính thức kể từ lịch sử hào hùng xa xưa: thời vua Lê Hiển Tông, niên hiệu Cảnh Hưng (1740 - 1786), ở xã Thượng Nông, H.Nam Chân, trấn Sơn Nam (mãng cầuy là thôn Thượng Nông, xã Bình Minh, H.Nam Trực, tỉnh Nam Định) có ông Nguyễn Thọ Hoằng rất tài tốt, được mời vào làm quan chi phí trong triều. Ông được nhà vua bổ nhiệm lưu giữ chức tướng quân.

 Ghé thăm cầu ngói Thượng Nông hơn 300 tuổi ở Nam Định - Ảnh 1.

Sau này, khi bà Chụa Nguyễn Thị Ngọc Xuân mất, nhớ ơn công đức to lớn lao của bà, những thế hệ con cháu trong dòng họ Nguyễn và dân làng Thượng Nông đã lập phủ thờ bà

CÙ HIỀN

Tướng quân Nguyễn Thọ Hoằng có người tkhô giòn nữ to lớn tên là Nguyễn Thị Ngọc Xuân rất xinh xinh. Ngay kể từ lúc còn nhỏ, Ngọc Xuân tỏ ra thông minh nkhô giòn nhẹn và tinh thông vắt, kỳ, thi, họa.

Một hôm, Ngọc Xuân theo phụ thân vào chầu ở phủ crúca. Crúca Trịnh Sâm đem lòng yêu mến Ngọc Xuân, mò nhữngh tuyển nường vào phủ làm cung phi. Ngọc Xuân vào phủ, được Trịnh Sâm hết mực yêu chiều, sinh sống một cuộc sinh sống đời thông thường an nhàn.

Tuy nhiên, sau 1 thời hạn, giang sơn diễn ra loàn lạc, Ngọc Xuân rời vứt phủ crúca về quê nhà Thượng Nông sinh sinh sống. Thấy cảnh quê nhà còn nhiều phức tạp, Ngọc Xuân mua 36 mẫu ruộng cấp cho cụ công cụ bà kể từ 60 tuổi trở lên.

 Ghé thăm cầu ngói Thượng Nông hơn 300 tuổi ở Nam Định - Ảnh 2.

Thương người dân trong làng đi lại gặp nhiều phức tạp, bà crúca Nguyễn Thị Ngọc Xuân ra quyết định vứt chi phí mua nguyên vật liệu, sau đó vận động nhân dân góp công mức độ của loài người xây dựng cây cầu ngói mới thay thế cho cây cầu cũ kỹ

CÙ HIỀN

Làng Thượng Nông thuở xưa thuộc dọc hai bên bờ sông Ngọc. Người dân thông thường cần qua lại giao thương trên một cây cầu chênh vênh được ghép mộc bắc qua sông. Thương người dân trong làng đi lại gặp nhiều phức tạp, bà crúca Nguyễn Thị Ngọc Xuân đưa ra quyết định quăng quật chi phí mua nguyên vật liệu, sau đó vận động nhân dân góp mức độ lực xây dựng cây cầu ngói mới thay thế cho cây cầu cũ kỹ. Người ta gọi đó là cây cầu ngói Thượng Nông. 

Cầu có chiều dài thêm hơn 17 m, phân thành 11 gian, mỗi gian cầu dài trên 1,5 m, kết cấu theo kiểu "thượng gia, hạ kiều" (tức trên là nhà, dưới là cầu).

Trải qua hơn 300 năm tuổi, tới mãng cầuy cây cầu vẫn mang dáng vóc đầy cổ kính, trưởng thành và cứng cáp rằng và vững chãi. Phần mố cầu được làm bằng những tảng đá nguyên khối xây ghép với nhau. Hai mố nhữngh nhau tầm gần 5 m, ở lưu giữa tạo tầm trống cho dòng nước lưu thông và tàu thuyền qua lại. Mố được xây vuốt lên theo như hình thang cân.

 Ghé thăm cầu ngói Thượng Nông hơn 300 tuổi ở Nam Định - Ảnh 3.

Hệ thống cột cầu gồm 40 cái, đặt dọc 2 bên cầu, mỗi bên 20 cột. Trong số đó, cột cái có chiều cao 2 m, cạnh vuông gần 20 cm; còn cột quân cao hơn 1,6 m, 2 lần bán kính cột trên 20 cm; cột quân đặt trên những dầm ngang ở hai bên hông cầu

CÙ HIỀN

Dầm cầu bắc qua hai đầu mố cầu là hai tkhô hanh dầm được làm bằng hai cây mộc to 2 lần bán kính 50 cm. Dù hai tkhô hanh dầm đã và đang bị bào mòn theo thời hạn, bên phía ngoài tkhô hanh dầm có vệt hiệu nứt nhẹ như chân chim do nắng mưa, nhưng hai tkhô hanh dầm vẫn trưởng thành là, không tồn tại hiện tượng mối mọt mọt…

Bên trên hai tkhô giòn dầm dọc này là bốn dầm ngang 2 lần bán kính tầm 20 cm, có đầu nhô ra ngoài, phần nhô ra của những dầm ngang này dùng làm đầu đỡ chân cột 2 bên thành cầu. Các cột cầu còn lại được dựng vào những tảng đá xanh nguyên khối, to và dày, tạo sự vững chắc cho cầu.

 Ghé thăm cầu ngói Thượng Nông hơn 300 tuổi ở Nam Định - Ảnh 4.

Mặt cầu rộng tầm 2 m, lát đá tảng xanh xen kẹt nhau; mặt đá nhẵn, bóng nhoáng nhưng không trơn trượt

CÙ HIỀN

 Ghé thăm cầu ngói Thượng Nông hơn 300 tuổi ở Nam Định - Ảnh 5.

Hai đầu cầu, tường được xây bằng vun, có cửa cuốn tại chính lưu giữa cao 2 m, rộng hơn 1,5 m; hai bên cửa đó là cửa cuốn giả, tạo vẻ cuốn vành mai. Trên cửa cuốn chính có 3 chữ Hán. Người dân cho thấy, đó là 3 chữ "Thượng gia kiều"

CÙ HIỀN

điều đặc biệt, ở 2 bên đầu cầu đều nên có bậc lên xuống, được xây dựng ghép bằng những phiến đá xanh. Độ rộng bậc lên xuống tầm 50 cm, độ cao bậc tầm 10 cm. Ngoài ra, trên nóc hồi của cầu xây đấu trụ, soi gờ chỉ quyến rũ và mềm mại.

 Ghé thăm cầu ngói Thượng Nông hơn 300 tuổi ở Nam Định - Ảnh 6.

Toàn cỗ khung cầu, dầm cầu… đều được làm bằng mộc lim. Năm 2019, ban ngành chi phí kết quả đã trùng tu lại cầu, thay một số trong mỗi cột bị hỏng và sửa lại mái ngói…

CÙ HIỀN

 Ghé thăm cầu ngói Thượng Nông hơn 300 tuổi ở Nam Định - Ảnh 7.

Cầu còn được thiết kế có khu vực hành lang rộng tầm 50 cm, ở 2 bên của 3 gian ở chính lưu giữa cầu. Đây là điểm để mọi người ngồi hóng đuối vào những ngày ngày hè oi bức

CÙ HIỀN

Nhìn thoáng, mái cầu tương tự con rồng đang uốn lượn cất cánh lên bầu trời; những viên ngói mãng cầum tương tự vảy con rồng, đang đổi màu theo thời hạn.

 Ghé thăm cầu ngói Thượng Nông hơn 300 tuổi ở Nam Định - Ảnh 8.

Hệ thống xà thượng, xà hạ, cỗ vì kèo được liên kết nghiêm nhặt với cột cầu. Phía trên những cỗ vì còn tồn tại khối hệ thống những trảh mái nối mộng với nhau để tạo thành một tầm trống tối đa cho lòng cầu. Các cỗ vì tạo thành những cánh tay đòn vươn qua cột cái, cột quân tới tận riềm mái

CÙ HIỀN

Nhân dân hai bên bờ sông kể từ đó thuận tiện qua lại làm ăn, giao thương mua bán, tài chính cũng kể từ đó ngày càng trở nên phạt triển.

Sau này, khi bà crúca Nguyễn Thị Ngọc Xuân mất, nhớ ơn công đức đóng góp gây dựng lên cây cầu ngói của bà, những thế hệ con cháu trong dòng họ Nguyễn và dân làng Thượng Nông đã lập phủ thờ bà.

 Ghé thăm cầu ngói Thượng Nông hơn 300 tuổi ở Nam Định - Ảnh 9.

Ngôi phủ bà crúca Nguyễn Thị Ngọc Xuân xây dựng nhữngh cầu ngói Thượng Nông tầm 300 m, bên trong phủ thờ bà crúca Xuân cùng bố và mẹ của bà và thờ Mẫu…

 

Liên kết nội bộ

3 kiến trúc sư nổi tiếng nhất Thế Giới